Psychosociale Therapie

Wat is psychosociale problematiek?

Moeilijkheden en problemen kunnen zich voordoen op alle levensgebieden van de mens: lichamelijk, psychisch, relationeel en materieel. Deze deelgebieden zijn onderling verweven en beïnvloeden elkaar. Zo kunnen relationele problemen (denk bijvoorbeeld aan een echtscheiding) leiden tot fysieke klachten (bijvoorbeeld nek- en hoofdpijn) en psychische problemen (bijvoorbeeld somberheid).

Om moeilijkheden en problemen in het dagelijks leven het hoofd te kunnen bieden is het belangrijk dat je in contact staat met je eigen beleving en met de situatie waarin je je bevindt. Dit wordt in Psychosociale Therapie ‘procesmatig functioneren’ genoemd.

Bijvoorbeeld: een cliënt verliest na vele jaren trouwe dienst zijn baan door een pijnlijke reorganisatie op het werk. Dit roept veel bij hem op. Hij voelt zich angstig omdat hij bang is langere tijd geen werk te gaan vinden, hij is boos over de beslissing van het bedrijf en hij voelt zich kwetsbaar omdat hij zichzelf als belangrijkste ‘kostwinnaar’ van het gezin ziet. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in een gespannen gevoel, hoofdpijnklachten en stress in relatie tot zijn vrouw en kinderen.

Procesmatig functioneren houdt in dat de cliënt zijn gevoelens en gedachten over de situatie toelaat, erkenning geeft en leert toetsen aan de werkelijkheid. Dit maakt het mogelijk om in te gaan op wat hij nodig heeft en wat de situatie van hem vraagt. In dit voorbeeld kan de cliënt bijv. besluiten om een gesprek ter verduidelijking van zijn ontslag met zijn oud-directeur aan te vragen, zijn partner te betrekken bij zijn gevoel van onzekerheid en ‘falen’ als kostwinnaar en expliciet hulp aan zijn vriend te gaan vragen bij het heroriënteren op nieuw werk.

Niet iedereen is echter in stressvolle situaties in staat om effectief procesmatig te functioneren. Door gebeurtenissen in het verleden kan er bijv. sprake zijn van (hardnekkige) schaamte- en schuldgevoelens, van negatieve gedachtes en van een gebrek (of juist overdaad) van emoties die het functioneren bemoeilijken. In dat geval kan (tijdelijke) ondersteuning door een psychosociaal therapeut nodig zijn.

Ik ben lid van de NVPA (beroepsvereniging voor gespecialiseerde psychosociaal therapeuten).